استراتژی بکاپ
قانون 3-2-1؛ ساده‌ترین نقشه برای از دست ندادن داده
سه نسخه از داده، روی دو نوع رسانه، یکی بیرون از ساختمان. نسخه‌ی امروزی آن یک نسخه‌ی آفلاین و آزمون بی‌خطای بازیابی هم می‌خواهد.
۳ نسخه
۲ رسانه
۱ آفسایت
۱ آفلاین
۰ خطا
تلفن فروش: ۰۲۱-۹۱۰۰۶۰۲۷
قانون ۳-۲-۱ در یک پاراگراف
قانون ۳-۲-۱ می‌گوید از هر داده‌ی مهم سه نسخه داشته باشید، روی دو نوع رسانه‌ی متفاوت، و یک نسخه بیرون از محل کار. نسخه‌ی امروزی آن ۳-۲-۱-۱-۰ دو شرط اضافه دارد: یک نسخه‌ی آفلاین یا تغییرناپذیر، و صفر خطا در آزمایش بازیابی. نوار LTO هر دو شرط آفلاین بودن و بیرون بردن را ارزان برآورده می‌کند.
قانون چه می‌گوید؟
| عدد | یعنی | چرا |
|---|---|---|
| ۳ | سه نسخه از داده: اصل و دو بکاپ | خرابی هم‌زمان سه نسخه بسیار بعید است |
| ۲ | دو نوع رسانه‌ی متفاوت، مثلاً دیسک و نوار | یک نقص یا حمله‌ی مشترک هر دو را از بین نمی‌برد |
| ۱ | یک نسخه خارج از سایت | آتش‌سوزی، سرقت یا آب‌گرفتگی همه‌چیز را نمی‌برد |
| ۱ | یک نسخه‌ی آفلاین یا تغییرناپذیر | باج‌افزار به آن دسترسی ندارد |
| ۰ | صفر خطا در آزمون بازیابی | بکاپی که بازیابی‌اش آزموده نشده، قابل اتکا نیست |
نوار کجای این نقشه است؟
نوار LTO دو شرط سخت را با هزینه‌ی کم برآورده می‌کند: «نوع دوم رسانه» و «نسخه‌ی آفلاین». کارتریجی که از درایو خارج شده هیچ اتصالی به شبکه ندارد (Air Gap)، با کارتریج WORM قابل پاک کردن نیست و جابه‌جایی‌اش به خارج از سایت آسان است.
جزئیات دفاع در برابر باج‌افزار در بکاپ تیپ و مقابله با باج‌افزار آمده است.
اشتباه‌هایی که قانون ۳-۲-۱ را بی‌اثر می‌کند
- دو نسخه روی یک NAS: دو پوشه روی یک دستگاه، یک رسانه حساب می‌شود؛ با خرابی یا رمز شدن NAS هر دو از دست می‌روند.
- نسخه‌ی بیرونی همیشه متصل: همگام‌سازی خودکار با سرور دیگر، باج‌افزار را هم همگام می‌کند.
- RAID به‌جای بکاپ: RAID فقط خرابی دیسک را پوشش می‌دهد، نه حذف یا رمز شدن داده.
- آزمایش نکردن بازیابی: صفرِ آخر قانون یعنی بازیابی واقعاً امتحان شده باشد، نه فقط اینکه گزارش بکاپ سبز است.
قانون ۳-۲-۱ برای اندازه‌های مختلف سازمان
| اندازه | نسخه‌ی ۱ (اصلی) | نسخه‌ی ۲ (محلی) | نسخه‌ی ۳ (بیرونی و آفلاین) |
|---|---|---|---|
| دفتر کوچک | سرور فایل | دیسک بکاپ یا NAS | تیپ درایو تکی، کارتریج هفتگی به خانه یا گاوصندوق |
| سازمان متوسط | سرورها و ماشین‌های مجازی | سرور بکاپ با دیسک | اتولودر، کارتریج‌های هفتگی و ماهانه بیرون از سازمان |
| سازمان بزرگ | دیتاسنتر اصلی | استوریج بکاپ با قفل تغییرناپذیری | تیپ لایبرری، کارتریج WORM و نسخه در سایت دوم |
یک طرح نمونه
- ۱نسخه‌ی ۱ (دیسک): بکاپ روزانه روی دیسک یا NAS برای بازیابی سریع فایل‌های روزمره.
- ۲نسخه‌ی ۲ (نوار): بکاپ کامل هفتگی روی کارتریج LTO از روی همان بکاپ دیسکی.
- ۳خارج از سایت: کارتریج‌های هفته‌ی گذشته به گاوصندوق یا شعبه‌ی دیگر منتقل می‌شوند.
- ۴آرشیو ماهانه: یک کارتریج (ترجیحاً WORM) در پایان هر ماه برای مدت طولانی نگه داشته می‌شود.
- ۵آزمون بازیابی: هر ماه دست‌کم یک بازیابی واقعی از نوار انجام و نتیجه ثبت می‌شود.
این چرخه با نام GFS (پدربزرگ، پدر، پسر) شناخته می‌شود: پسرها روزانه، پدرها هفتگی و پدربزرگ‌ها ماهانه. تعداد کارتریج لازم را می‌توانید با ماشین‌حساب بکاپ LTO حساب کنید.
صفرِ آخر: آزمایش بازیابی
بکاپی که هیچ‌وقت بازیابی نشده، فقط یک فرض است. برنامه‌ی آزمایش ساده‌ای داشته باشید:
هر ماه چند فایل تصادفی را از نوار بازیابی و با نسخه‌ی اصلی مقایسه کنید.
هر فصل یک سرور یا ماشین مجازی کامل را در محیط جدا بازیابی کنید.
زمان بازیابی را ثبت کنید تا بدانید در بحران چقدر طول می‌کشد.
نتیجه را مستند کنید؛ برای ممیزی و بیمه‌ی سایبری هم لازم می‌شود.
طراحی بکاپ برای سازمان شما
مشاوره‌ی طراحی بکاپ
در مشاوره بکاپ نقشه‌ی بکاپ متناسب با داده و بودجه‌ی شما طراحی می‌شود.
سوالات متداول
بکاپ ابری جای نوار را می‌گیرد؟+
ابر می‌تواند نسخه‌ی خارج از سایت باشد، اما همیشه آنلاین است و هزینه‌ی بازیابی حجم بالا دارد. نوار نسخه‌ی آفلاین ارزان را تأمین می‌کند.
RAID بکاپ حساب می‌شود؟+
خیر. RAID در برابر خرابی دیسک محافظت می‌کند، نه حذف اشتباه، باج‌افزار یا آتش‌سوزی.
هر چند وقت بازیابی را آزمایش کنم؟+
دست‌کم ماهی یک بار، و پس از هر تغییر مهم در نرم‌افزار یا سخت‌افزار بکاپ.
قانون ۳-۲-۱ برای شرکت کوچک هم لازم است؟+
بله، و ساده‌تر از آنچه به نظر می‌رسد: داده‌ی اصلی روی سرور، یک بکاپ روی دیسک و یک بکاپ هفتگی روی کارتریج LTO که بیرون از دفتر نگهداری می‌شود.
نسخه‌ی بیرون از سازمان را کجا نگه دارم؟+
در گاوصندوق نسوز ساختمان دیگر، شعبه‌ی دیگر یا یک انبار امن. مهم این است که آتش‌سوزی یا سرقت هم‌زمان به هر دو نرسد.
منابع و مستندات رسمی
نویسنده و کارشناس فنی
متخصص Tape Storage و زیرساخت پشتیبان‌گیری
علی بابادی از سال ۱۳۹۶ (2017) به‌صورت تخصصی در حوزه Tape Storage فعالیت می‌کند: طراحی و راه‌اندازی سامانه‌های پشتیبان‌گیری مبتنی بر LTO، نصب و پیکربندی تیپ لایبرری‌های HPE، IBM و Quantum، عیب‌یابی سخت‌افزاری درایوها و بازیابی آرشیوهای نواری برای سازمان‌ها، بانک‌ها، مراکز داده و رسانه‌ها. محتوای این صفحه بر پایه مستندات رسمی سازندگان و تجربه میدانی تیم فنی ایران تیپ درایو نوشته و بازبینی شده است.
آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵
ایران تیپ درایو (irantapedrive.com) فروشگاه تخصصی تجهیزات ذخیره‌سازی نواری است. خدمات گارانتی و تعمیرات را شرکت دیجی اچ پی (tapedrive.ir) ارائه می‌کند. نام رسمی شرکت: بایگان گستر آریا · تلفن: ۰۲۱-۹۱۰۰۶۰۲۷ · پذیرش اینترنتی تعمیر
نوشته‌ی علی بابادی، متخصص Tape Storage · منتشرشده در ایران تیپ درایو
تاریخ انتشار: